Zebranie Prezydium Komitetu Chemii PAN

Informacje bieżące. Na wstępie Przewodniczący – prof. Paweł Kulesza – przedstawił najważniejsze informacje dotyczące bieżącej działalności Komitetu. Następnie omówił zatwierdzone przez Prezydium PAN zmiany w regulaminie komitetów naukowych PAN. Kluczową z nich jest wprowadzenie możliwości podejmowania uchwał w trybie obiegowym w sprawach bieżących, niewymagających zwoływania posiedzenia plenarnego. To rozwiązanie usprawni funkcjonowanie komitetów, zapewniając jednocześnie udział wszystkich uprawnionych członków w podejmowaniu uchwał przy zachowaniu bezpieczeństwa proceduralnego. Z trybu obiegowego wyłączono jedynie decyzje personalne. W związku z powyższym planowane wcześniej zdalne posiedzenie plenarne w połowie maja nie odbędzie się. Kolejne posiedzenie plenarne zapowiedziano na 19 czerwca na Wydziale Chemicznym Politechniki Gdańskiej.

Omówiono również informacje organizacyjne dotyczące ogłoszenia Nagrody za popularyzację chemii im. Alicji Dorabialskiej i Józefa Hurwica, które jest planowane na początek maja, natomiast rozstrzygnięcie konkursu przewidziano podczas posiedzenia plenarnego w Gdańsku.

Sprawa Nagrody KCh PAN za osiągnięcie w nowatorskiej tematyce badawczej. W kolejnej części posiedzenia prof. Piotr Paneth (PŁ) – Przewodniczący Komisji ds. Nauki oraz prof. Zbigniew Sojka (UJ) przedstawili inicjatywę dotyczącą ustanowienia nowej nagrody naukowej KCh PAN. Wyróżnienie będzie honorować wybitnych chemików prowadzących nowatorskie badania naukowe, udokumentowane wybitnymi publikacjami, posiadających stopień doktora habilitowanego, którzy zbudowali prężnie działający zespół naukowy. Zaprezentowano założenia nagrody, jej cele, projekt regulaminu oraz propozycję patrona wraz z jego sylwetką. Po dyskusji Prezydium zdecydowało o poddanie pod głosowanie regulaminu na posiedzeniu czerwcowym.

Współpraca nauki z przemysłem. Stanowisko Komisji ds. Współpracy z Przemysłem i Otoczeniem Społecznym zaprezentował prof. Maciej Szaleniec (IKiFP PAN). Propozycja projektu wystąpienia skierowanego do przedstawicieli rządu i administracji publicznej, w tym m.in. Ministra Nauki oraz Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej, została uprzednio wysłana do członków KCh PAN.

Rekomendacje Komisji koncentrują się na następujących kwestiach:

• • wprowadzeniu mechanizmu umożliwiającego odzyskiwanie podatku VAT w projektach finansowanych ze środków UE przez jednostki naukowe nieprowadzące działalności gospodarczej;
  • utworzeniu zintegrowanej, ogólnodostępnej bazy aparatury badawczej dla podmiotów gospodarczych;
  • powołaniu Platformy Transferu Technologii dla Polskiej Nauki, obejmującej wszystkie sektory gospodarki.

Prof. M. Szaleniec podkreślił konieczność zapewnienia długoterminowego finansowania tych rozwiązań oraz ich włączenia do polityki naukowej Państwa. Omówił także zasady kwalifikowalności podatku VAT w ramach m.in. programu FENG (2021–2027), wskazując m.in. na próg 5 mln euro wartości projektu oraz ograniczenia w zakresie możliwości jego finansowania; w nadchodzącej perspektywie budżetowej dostępne instrumenty nadal pozostają niedostosowane do potrzeb środowiska naukowego, gdyż były zasadniczo „projektowane” dla innych środowisk/sektorów. W toku dyskusji zdecydowano o włączeniu omawianych zagadnień do porządku obrad czerwcowego posiedzenia plenarnego oraz o przekazaniu stosownych materiałów członkom Komitetu. Zdecydowano także o przygotowaniu wspólnego stanowiska w tej sprawie wraz z Polskim Towarzystwem Chemicznym, Stowarzyszeniem Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego oraz Polską Izbą Przemysłu Chemicznego.

W końcowej części posiedzenia omówiono wolne wnioski. Następnie Przewodniczący zamknął V zebranie Prezydium Komitetu Chemii PAN.