Letnie posiedzenie plenarne Komitetu Chemii PAN na Politechnice Gdańskiej
19 czerwca 2026 roku w Sali Senatu Politechniki Gdańskiej odbyło się X Zebranie Plenarne Komitetu Chemii PAN obecnej kadencji. Głównym tematem obrad były zagadnienia związane z ewaluacją czasopism naukowych na nowych zasadach.
Spotkanie otworzył Przewodniczący KCh PAN, prof. Paweł Kulesza, witając członków Komitetu oraz zaproszonych gości. Wśród nich byli: Prorektor ds. nauki PG – prof. Dariusz Mikielewicz, Dziekan Wydziału Chemicznego PG – prof. Jacek Gębicki, Przewodniczący Rady Dyscypliny Nauki Chemiczne PG – prof. Marek Tobiszewski oraz Przewodniczący Zespołu Nauk Ścisłych i Przyrodniczych Rady Doskonałości Naukowej – prof. Marcin Hofman.
Po zatwierdzeniu porządku obrad oraz przyjęciu protokołu z poprzedniego zebrania (30 marca), Przewodniczący przedstawił bieżące informacje dotyczące działalności Komitetu Chemii PAN oraz Polskiej Akademii Nauk. Poinformował również, że 18 czerwca uczestniczył z ramienia KCh PAN w Warszawie w obchodach 110-lecia Instytutu Chemii Przemysłowej im. prof. Ignacego Mościckiego – Sieć Badawcza Łukasiewicz. Instytut, działający nieprzerwanie od 1916 roku, od ponad wieku rozwija technologie na rzecz przemysłu i gospodarki, współtworząc zaplecze badawczo-technologiczne polskiego przemysłu chemicznego. Uroczystość była powiązana z otwarciem Kampusu Mościcki – największej inwestycji w historii IChP, sfinansowanej z środków KPO.
Kolejne posiedzenie w formule zdalnej zapowiedziano na 6 lipca, zaś jesienne posiedzenie odbędzie się na Wydziale Chemii Uniwersytetu w Białymstoku (dokładny termin będzie podany w terminie późniejszym).
Prof. Bogusław Buszewski poinformował członków o utworzeniu Międzynarodowego Instytutu Chemii Analitycznej PAN, który będzie miał strukturę rozproszoną i będzie obecny w Toruniu, Gdańsku, Poznaniu, Białymstoku, Warszawie, Krakowie i Wrocławiu. Jego misją będzie prowadzenie badań nad jakością żywności, stanem środowiska i zdrowiem publicznym, a także skuteczne łączenie nauki podstawowej z przemysłem.
Ważnym punktem posiedzenia było ogłoszenie wyników inauguracyjnej edycji Konkursu o Nagrodę za osiągnięcie w zakresie popularyzacji chemii im. Alicji Dorabialskiej i Józefa Hurwica.
„Ta nagroda to ukłon w stronę osób, które z pasją i własnym, unikalnym sposobem pokazują oraz tłumaczą świat chemii i jej historię, budując tym samym mosty między nauką a społeczeństwem. Wybór nie był łatwy – po szczegółowej analizie 17 wyjątkowych zgłoszeń (10 indywidualnych i 7 zespołowych) oraz naprawdę burzliwych obradach, Kapituła podjęła decyzję o przyznaniu dwóch równorzędnych nagród indywidualnych” – podsumował obrady Kapituły Nagrody prof. Paweł Kulesza.
Ogłoszenie laureatów z przyczyn formalnych nastąpi dn. 6 lipca. Oficjalne wręczenie statuetek połączone z wykładami Laureatów odbędzie się podczas jesiennego posiedzenia Komitetu.
Z myślą o promowaniu najwyższej jakości badań, Komitet jednomyślnie poparł stanowisko Komisji ds. Nauki w sprawie uchwały o ustanowieniu nowego wyróżnienia – Nagrody naukowej Komitetu Chemii PAN im. Kazimierza Fajansa dla badaczy z obszaru nauk chemicznych. Po dyskusji doprecyzowano również projekt regulaminu. Nagroda ta będzie trafiać do wybitnych chemików, którzy nie tylko prowadzą nowatorskie badania, ale też z sukcesem budują silne, prężne zespoły naukowe.
Merytoryczna część obrad dotyczyła wyzwań związanych z nowym systemem oceniania periodyków naukowych w kontekście rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 12 maja 2026 roku. Podczas panelu przedstawiono ścisłe ramy określone przez Komitet Ewaluacji Nauki (KEN), według których eksperci – członkowie komitetów – będą selekcjonować i proponować czasopisma do nowego wykazu. W przypadku nauk ścisłych i technicznych podstawę ewaluacji stanowią wyłącznie bazy: DOAJ, EBSCO oraz ICI Journals Master List.
Po dokładnej analizie procedury kwalifikacji i oceny czasopism ze wskazanej bazy wywiązała się gorąca dyskusja na temat samej ewaluacji nauki i jej roli. Największe zaniepokojenie i sprzeciw wzbudził fakt, że wśród członków nowej Komisji Ewaluacji Nauki (KEN) w kadencji 2023-2027 nie znalazł się ani jeden chemik. Oznacza to, że nauki chemiczne – największa i najlepiej oceniana w skali międzynarodowej dyscyplina naukowa w Polsce – zostały pozbawione swojej reprezentacji. W związku z tym Komitet zdecydował o wydaniu w tej sprawie oficjalnego, wspólnego stanowiska wraz z Komitetem Chemii Analitycznej PAN oraz Forum Dziekanów Wydziałów Chemicznych.
W dalszej części posiedzenia zaprezentowano projekt expertPAN – nową, inicjatywę wspierającą codzienną komunikację instytutów i komitetów PAN. Projekt powstał z myślą o wzmacnianiu widoczności polskiej nauki poprzez stworzenie platformy ułatwiającej np. dostęp dziennikarzom do wysokiej klasy specjalistów, rozwijaniu umiejętności miękkich i kompetencji medialnych badaczy oraz budowaniu bliższych relacji między światem nauki, mediami a społeczeństwem.
Spotkanie zakończyło omówienie bieżących spraw w Radzie Doskonałości Naukowej przez prof. Marcina Hofmana.
Zamykając obrady, Przewodniczący złożył serdeczne podziękowania prof. Agacie Kot-Wasik za doskonałą organizację całego wydarzenia, oraz wszystkim przybyłym członkom za owocne zebranie.
fot. Jerzy Kwiatkowski /WCh PG